ಕೆರೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ನೀರು ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ; ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

तलावांतील बेकायदेशीर पाणीउपसा थांबवा; मलप्रभा नदीवरील बंधाऱ्यांतील पाणीसाठा जतन करण्याची गरज

अनेक ठिकाणी पाणीगळतीमुळे साठा कमी होण्याची भीती; लघु पाटबंधारे विभाग लक्ष देणार का?

खानापूर | प्रतिनिधी

खानापूर तालुक्यात यंदा कमी पावसामुळे दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाली असून, आगामी उन्हाळ्यात तीव्र पाणीटंचाईचा सामना करावा लागण्याची शक्यता आहे. एकीकडे मलप्रभा नदीवरील बंधाऱ्यांमध्ये पाणी अडवण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे, तर दुसरीकडे अनेक तलावांमधून पाईप टाकून पाण्याचा उपसा केला जात असल्याचे चित्र दिसत आहे. त्यामुळे तलावांतील पाणीसाठा कमी होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. भविष्यातील संभाव्य पाणीटंचाई लक्षात घेता, तलावांमधील अनधिकृत पाणीउपसा रोखून उपलब्ध पाणीसाठा जतन करण्याची मागणी होत आहे.

ऑक्टोबरमध्येच बंधाऱ्यांमध्ये पाणी अडवण्याची वेळ!

खानापूर तालुक्यात मलप्रभा नदीवर मुख्यतः सहा ते सात पाणी अडवणारे बंधारे आहेत. दरवर्षी पूरक पावसामुळे साधारणतः जानेवारी महिन्यात या बंधाऱ्यांमध्ये पाणी अडवण्याची प्रक्रिया हाती घेतली जात असे. मात्र, यंदा पावसाचे प्रमाण कमी असल्याने लघु पाटबंधारे विभागाने ऑक्टोबर महिन्यातच पाणी अडवण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. नेहमीच्या तुलनेत सुमारे दोन महिने अगोदर ही प्रक्रिया सुरू करण्याची वेळ आल्याने यंदाच्या पाणीस्थितीचे गांभीर्य अधोरेखित होत आहे.

यंदा पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने उन्हाळ्यात पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता कशी राहणार, असा प्रश्न नागरिकांसमोर उभा आहे. केवळ मानवी पिण्याच्या पाण्याचाच नव्हे, तर जनावरांच्या चारा आणि पाण्याचाही प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे.

तलावांमध्ये पाईप टाकून पाणीउपसा!

खानापूर तालुक्यात लघु पाटबंधारे विभागाच्या अखत्यारीत ४० हून अधिक तलाव आहेत. या तलावांमधील पाणीसाठा उन्हाळ्यातील संभाव्य टंचाईवर मात करण्यासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो. मात्र, तालुक्याच्या मध्यवर्ती भागासह अनेक ठिकाणी तलावांच्या बांधावरून पाईप टाकून पाणी उपसले जात असल्याचे निदर्शनास येत आहे. काही ठिकाणी पाणीउपशामुळे तलावांतील पाणीसाठा झपाट्याने कमी होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

शेतकऱ्यांना पिके जगवण्यासाठी पाण्याची आवश्यकता आहे, ही वस्तुस्थिती नाकारता येणार नाही. कमी पावसामुळे शेतीसमोर निर्माण झालेली आव्हानेही गंभीर आहेत. मात्र, शेतीसाठी पाणी वापरताना भविष्यातील पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न अधिक बिकट होणार नाही, याची काळजी घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे तलावांमधील पाणीउपशावर नियंत्रण ठेवण्याची गरज निर्माण झाली आहे.

जिल्हा पंचायतच्या तलावांमध्येही पाणीसाठ्याचा प्रश्न

खानापूर तालुक्यात जिल्हा पंचायत विभागांतर्गत २०० हून अधिक तलाव असल्याचे सांगितले जाते. मात्र, अनेक तलावांमध्ये पुरेसा पाणीसाठा नसल्याची परिस्थिती आहे. तलावांची अपुरी किंवा कमकुवत बांधणी, पाण्याची गळती आणि देखभालीचा अभाव यांसारख्या कारणांमुळे उपलब्ध पाणीसाठा टिकवून ठेवण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे. सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या अखत्यारीतील काही तलावही निकामी अवस्थेत असल्याचे चित्र आहे, तर काही तलावांमध्ये मर्यादित पाणीसाठा उपलब्ध आहे.

उपलब्ध असलेला हा पाणीसाठा जतन करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. तलावांमधील गळती रोखण्यासाठी आवश्यक दुरुस्ती करणे, पाण्याची पातळी नियमित तपासणे आणि अनधिकृत पाणीउपशावर नियंत्रण ठेवणे, या उपाययोजना तातडीने करणे गरजेचे आहे.

लघु पाटबंधारे विभागाने तातडीने लक्ष द्यावे!

आगामी उन्हाळ्यात संभाव्य पाणीटंचाईचा धोका लक्षात घेता, लघु पाटबंधारे विभागाने तालुक्यातील सर्व तलावांची पाहणी करावी. ज्या तलावांमधून पाईपद्वारे किंवा अन्य माध्यमांतून अनधिकृतपणे पाणी उपसले जात आहे, त्या ठिकाणी आवश्यक कारवाई करावी. तसेच, पाणीगळती होत असलेल्या तलावांची दुरुस्ती करून उपलब्ध पाणीसाठा सुरक्षित ठेवावा, अशी मागणी नागरिकांकडून होत आहे.

यंदा कमी पाऊस, दुष्काळसदृश परिस्थिती आणि तलावांमधील घटता पाणीसाठा या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने वेळीच उपाययोजना केल्या नाहीत, तर आगामी उन्हाळ्यात खानापूर तालुक्याला पाणीटंचाईचा मोठा फटका बसू शकतो. त्यामुळे लघु पाटबंधारे विभाग आणि संबंधित यंत्रणा आता तरी जागी होणार का, हा प्रश्न उपस्थित होत आहे.

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವನೀಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವದ ಆತಂಕ!

ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ ನೀರು ಬಳಕೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿ; ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ!

ಹಲವು ಕಡೆ ನೀರು ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಭೀತಿ; ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ಇತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದೇ?

ಖಾನಾಪುರ | ಪ್ರತಿನಿಧಿ

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ತಾಲೂಕಿನ ಹಲವು ಕೆರೆಗಳಿಂದ ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಿಸದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲೇ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯ!

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರುರಿಂದ ಏಳು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪೂರಕ ಮಳೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಈ ವರ್ಷದ ಜಲಸಂಕಷ್ಟದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಮೇವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ತಲೆದೋರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ಪೈಪ್ ಅಳವಡಿಸಿ ನೀರು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ!

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳಿವೆ. ಈ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.

ಆದರೆ ತಾಲೂಕಿನ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ವಾಸ್ತವ. ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಬೇಕು. ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೀರು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಒತ್ತಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲೂ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ಕೊರತೆ!

ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಕೆರೆಗಳ ದುರ್ಬಲ ನಿರ್ಮಾಣ, ನೀರು ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಕೆರೆಗಳು ಕೂಡ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ನೀರು ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿಪಡಿಸುವುದು, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅನಧಿಕೃತ ನೀರು ಬಳಕೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತುರ್ತಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದೇ?

ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ನೀರಿನ ಅಭಾವವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಾಲೂಕಿನ ಎಲ್ಲ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೀರು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರು ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯವರೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ, ಬರದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹವು ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗಲೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಮುಂಬರುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುವರೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ.